Chương 4

Biên tập: Chi Chi

***

Phương Nhân nhớ rất rõ chi tiết về lần phẫu thuật ấy, trí nhớ của anh tốt, mỗi cuộc phẫu thuật qua tay anh, anh đều nhớ rõ mồn một. Bệnh nhân viêm gan B giai đoạn cuối cần làm phẫu thuật, vào năm 1966 ở Trung Quốc thì đây là một loại bệnh truyền nhiễm mọi người tránh còn không kịp, kỳ thật không chỉ bệnh truyền nhiễm mà thiết bị chữa bệnh lạc hậu lẫn kiến thức chữa bệnh thiếu thốn của cả quốc gia này đã dẫn đến vô số bi kịch.

Thỉnh thoảng nhắc đến thực trạng này, Phương Nhân đều lo lắng, anh sẽ đặt tay lên đầu Ôn Địch và Trần Gia Hữu, nói với hai người họ: “Có lẽ mười năm còn chưa đủ, nhưng hai mươi năm, ba mươi năm nữa… Anh biết, một ngày nào đó, đất nước của chúng ta sẽ vươn mình lên.”

“Đến lúc đó, ” Anh mỉm cười nói, “Phải dựa vào các em chống đỡ nó.”

Sau khi thực hiện xong cuộc phẫu thuật ấy, Phương Nhân về phòng làm việc uống một chén trà thô như mọi ngày. Hôm ấy anh tan tầm sớm, trên đường về trông thấy một cửa hàng bán bánh hoa quế chưa đóng cửa, anh còn đứng xếp hàng mua. Anh không thích mấy đồ ăn vặt kiểu này nhưng mà Ôn Địch và Trần Gia Hữu thích.

Hôm đó Ôn Địch lại đạt được hạng nhất, Trần Gia Hữu bị rớt môn Ngữ Văn, còn đang gãi đầu đọc “Khắp nơi tươi vẻ xuân ban, sáng bừng vạn vật, huy hoàng ánh xuân.”* Nhìn thấy Phương Nhân, bọn họ cười bỏ sách giáo khoa trong tay xuống, chạy đến chỗ anh.

Đây là hai câu thơ nằm trong bài Trường Ca Hành. Mình trích bản dịch của Nham Doanh Doanh trên thivien.net.

Nửa năm sau Phương Nhân thường xuyên cảm thấy người mất sức, vùng gan bắt đầu đau râm ran. Lúc đầu anh không mấy để ý, chờ đến khi tình hình nghiêm trọng mới đi kiểm tra thì đã là xơ gan giai đoạn cuối. Ngày có kết quả kiểm tra, Phương Nhân ngồi trên chiếc ghế anh vẫn hay ngồi, suy nghĩ rất lâu cuối cùng mới nghĩ đến lần phẫu thuật ấy, thiết bị bảo hộ thiếu thốn và một vết thương không mấy chú ý đã chôn vùi cả cuộc đời anh.

Anh đứng dậy, bắt đầu thu dọn đồ đạc của mình. Hôm ấy anh đi dọc theo thành Bắc Kinh rất lâu, lâu đến nỗi quên mất cả đường về. Khi đó đèn đường cách rất xa mới có một chiếc, đang là giữa hè, bươm bướm liên tục vỗ cánh bay quanh đèn đường.

Đợi đến khi Phương Nhân với vẻ mặt hoảng hốt về đến nhà, nhìn thấy Ôn Địch và Trần Gia Hữu ngồi trước của nhà mình, bọn họ thấy anh thì thở phào nhẹ nhõm: “Anh Phương Nhân, cuối cùng anh cũng về rồi!”

Vào giây phút ấy, cổ họng Phương Nhân tắc nghẽn, hai mắt đỏ hoe, anh đành phải quay đầu chỗ khác để bọn họ không nhìn thấy lệ trong đôi mắt mình.

Kể từ lúc xây dựng đến nay, cố đô tịch mịch này đã có hơn ba nghìn năm lịch sử. Hơn ba nghìn năm rồi đó, Phương Nhân nghĩ thầm trong bụng, trong ấy có biết bao sinh ly tử biệt lẫn thăng trầm. Thế mà anh lại có một ngôi nhà giữa thành phố tang thương này.

Nhưng tất cả đã quá muộn.

Anh đã không còn thời gian để nhìn hai đứa trẻ trước mắt lớn lên, trở thành một người chính trực, có người theo đuổi. Anh chẳng thể ở bên làm bạn với chúng vào những lúc chúng hoang mang, thành công hạnh phúc hay bi thương lạc lối.

Cuộc đời của chúng còn rất dài, còn cuộc đời của anh đã đi đến tận cùng.

Đúng là có lỗi, Phương Nhân đau đớn tuyệt vọng nghĩ, nước mắt nóng hổi nhỏ xuống lòng bàn tay của anh.

Đây là mùa thu năm 1966, bắt đầu có người dọn khỏi ngõ hẻm, bầu trời Bắc Kinh âm u chẳng thấy ánh nắng.

Phương Nhân quyết định từ bỏ phương pháp trị liệu truyền thống, ký thỏa thuận với bệnh viện, tự nguyện tiếp nhận phương án chữa trị bằng thuốc mới, ghi chép lại toàn bộ triệu chứng trong quá trình trị liệu. Có lẽ đây là chuyện cuối cùng mà anh làm vì nghề nghiệp yêu quý của mình. Nếu như có thể, anh nghĩ, có lẽ còn cứu vớt được mấy mạng người.

Mùa xuân năm sau, cành hoa lê đầu tiên ngoài phòng Phương Nhân trổ bông, mọi người đều bảo đây là điềm lành. Trần Gia Hữu và Ôn Địch phấn khởi đẩy cửa phòng Phương Nhân ra, từ xa đã hét to: “Anh Phương Nhân, mau ra ngoài nào, tiên Xuân đến lải nhải rồi!”

Mà căn nhà nhỏ của Phương Nhân lặng im quạnh quẽ.

Sau khi Phương Nhân mất đã để lại di thư chuyển tất cả tài sản trong nhà anh cho Ôn Địch và Trần Gia Hữu, chu cấp toàn bộ chi phí học tập của họ sau này. Anh dọn dẹp căn nhà gọn gàng, khung cửa sổ phía trên mở toang, gió mát đưa hương hoa luồn qua giấy dầu dán cửa, trước cửa sổ vẫn là bàn đọc sách, hai cây bút lông, hai cái bút máy và mực nước đặt ở bên trái. Trong tấm kính ép trên mặt bàn có mấy tấm ảnh đen trắng, một tấm Phương Nhân mặc áo khoác đen, ôm hai đứa bé một trái một phải, mấy tấm sau đó thiếu niên và thiếu nữ dần nảy nở, gương mặt Phương Nhân trong bức ảnh cũng dần pha gió pha sương.  Ép cùng mấy tấm ảnh còn có vài tờ giấy trắng, bên trên liệt kê những quyển sách mà anh muốn hai người họ đọc hết.

Lật sổ ghi chép đặt ở giữa bàn của Phương Nhân ra, trên trang giấy là nét chữ cứng cáp của anh:

Tuổi tác có thừa, chẳng phải sắp già.

Vứt bỏ lý tưởng, Phương lạc xế chiều.

Năm tháng ung dung, suy bại chỉ là ngoài da.

Buông bỏ nhiệt tình, chán chường tất ảnh hưởng đến linh hồn.

Anh dâng cả cuộc đời cho nền Y học, sống ở Bắc Kinh bảy năm, mổ chính hơn trăm cuộc phẫu thuật, cứu vớt vô số sinh mệnh.

Trên chiếc ghế gỗ anh thích nhất còn treo áo khoác của anh, đã nhiều lần anh đến khám bệnh tại nhà trong cơn mưa, cuối cùng vì dầm mưa mà bị phong thấp, sau này đã thành thói quen lúc ngồi sẽ che áo khoác trên đầu gối.

Nhánh bạc hà trong hộc tủ vừa khéo nảy mầm, nhú ra một mầm xanh mơn mởn, chén trà lớn tráng men hãy còn bên cạnh, dù đã hơi ngả màu những vẫn có thể nhìn thấy dòng chữ “Như Ý Cát Tường” in bên trên.

Tất cả đều giống như khi Phương Nhân còn sống.

Ôn Địch và Trần Gia Hữu mười lăm tuổi quỳ rạp bên giường òa khóc nức nở, trên chiếc giường đơn trống rỗng chỉ có tấm chăn chiếc gối được xếp chung một chỗ chỉnh tề.

Hạc vàng ai cưỡi đi đâu?

Mà nay Hoàng Hạc lầu trơ chốn này.

(Bản dịch của Tản Đà)

Hết chương 4.