Chương 1

Biên tập: Chi Chi

Nàng mím môi, giơ cánh tay lên dùng ống tay áo lau nước mắt, khẽ gật đầu, “Vâng, a ma.”

***

A Lê không ngờ rằng ở huyện Lũng hoang vu nơi đất Bắc, nàng lại có giá trị năm mươi lượng bạc.

Năm mươi lượng, nếu như là ở thành Dương Châu thì cũng chỉ là hai bữa tiệc ngon, vài cuộn vải gấm, nhưng ở đây lại đủ cho một gia đình ăn ngon uống ngon cả một năm tròn.

Quả thực nàng cũng có phần xinh đẹp, cũng biết đàn hai bài và hát mấy khúc ca nhưng điều ấy không đáng để một người người phụ nữ lớn tuổi mặc váy vải thô mua với giá cao như thế. Trên đường đi về nhà cùng Phùng thị, A Lê nơm nớp lo sợ, sợ có người lao ra từ trong góc vắng, bán qua tay nàng thêm lần nữa.

May là mọi chuyện vẫn bình yên.

Nước Đại Yên kéo dài từ Nam đến Bắc, huyện Lũng nằm ở đầu phương Bắc, giáp một ngọn núi lớn trải dài mấy ngàn dặm, thuộc sự quản lý của Tri phủ Ninh Bắc, đây là huyện nghèo nhất Ninh Bắc. Ở đây dân chúng thiếu ăn thiếu mặc, nghe nói mùa đông năm nào cũng có người chết đói hoặc là chết rét.

A Lê lớn lên ở vùng Giang Nam giàu có, chưa từng nhìn thấy nơi như vậy, thậm chí còn chưa từng nghe nói.

Vừa ra Tết, cả vùng Tô Chiết chuyển mình sang xuân, từng mảng cành liễu xanh um nhưng ở huyện Lũng vẫn bạt ngàn tuyết rơi. Tuyết trắng phau phau che phủ cây khô ven đường, giấu đi hơi thở điêu tàn đổ nát. Pháo giấy đỏ bay theo gió trải khắp núi đồi, tuy bẩn thỉu nhưng lại ngập nỗi hân hoan.

A Lê ngoan ngoãn bước theo, nàng giảm tiếng bước chân xuống mức nhỏ nhất, không dám nhìn ngó xung quanh.

Phùng thị là một bà lão hiền hòa, lưng đã hơi còng nhưng thân thể khỏe mạnh. Giữa trời tuyết phủ khắp nơi, gió thổi khiến người ta hoa mắt chóng mặt, bà nắm tay xoa nóng rồi áp vào mặt cho ấm, lo lắng hỏi, “Có lạnh không?”

Trên đường chỉ có hai người họ, A Lê biết bà đang hỏi mình. Nàng rất muốn đáp không, dưới tình huống này bớt đi chút phiền phức nào là hay chút đó, nhưng trời thực sự quá lạnh, cả người nàng đều run run trong gió, cổ họng cứng đơ đến mức nói không ra lời.

Không nghe thấy câu trả lời, Phùng thị nghiêng đầu nhìn nàng, A Lê thoáng ngừng chân, sợ hãi nhìn bà.

Nàng nghĩ tới điều gì đó, vội vã khom người thi lễ rồi gọi, “Bà lớn.”

Phùng thị bật cười thành tiếng, nếp nhăn tụ lại trên mặt, vẻ mặt càng hiền từ hơn, “Con thấy bà giống bà lớn à?”

Bà nói, “Trong nhà bà không có bà lớn gì cả, con gọi bà là a ma là được rồi.”

A Lê xấu hổ, dịu dàng đáp lời, “A ma.”

Nàng ngoan ngoãn nghe lời đứng trời tuyết trắng, cổ cúi xuống tạo thành đường cong mềm mại, dù gương mặt bị lạnh đến mức đỏ bừng bừng cũng chẳng thể che lấp màu da trắng nõn nà và đôi mắt đẹp. Mái tóc rối được búi lại bằng trâm trúc, người khoác chiếc áo kép đã bẩn đến nỗi không nhìn ra màu sắc, nhưng khí chất vẫn còn đó, dịu dàng hiểu lễ nghi, vừa nhìn đã thấy ngoan ngoãn, là một cô gái từng đọc sách.

“Đúng là đứa bé ngoan.” Nhìn dáng vẻ và tư thế của nàng, lòng Phùng thị nảy nở niềm vui, bà âu yếm nắm tay A Lê, ấm áp bảo, “Đi thêm mấy bước nữa là đến nhà, a ma tìm cho con mấy bộ đồ sạch sẽ, con tắm rửa rồi đi ngủ một giấc đi. Con ngồi trên xe bị xóc nảy đã lâu, chắc là mệt lắm.”

Bà vuốt ve những đốt tay gầy gò của A Lê, lại nói, “Sao lại gầy thế này, a ma hầm cho con bát trứng gà bồi bổ, đồ nóng có thể sưởi ấm.”

A Lê được quan tâm mà đâm lo sợ, nàng hoảng loạn nói, “A ma, giờ vẫn còn sớm, con không vội đi ngủ cũng không ăn trứng gà, con giúp bà làm việc.”

Phùng thị nói, “Nhìn tay của con là biết con chưa từng làm nhiều việc. Nếu bà muốn tìm một người giúp bà giặt quần áo nấu cơm thì sao phải bỏ ra năm mươi lượng mua con, tìm một nha đầu thô kệch rẻ hơn rất nhiều. Hơn nữa, tính cả con thì trong nhà cũng chỉ có ba miệng ăn, con không cần phải làm những việc kia.”

A Lê sửng sốt, nàng hé môi, rất lâu sau mới thì thào hỏi, “. . . Vậy bà mua con làm gì?”

Tới cuối đường lớn, đằng trước là con đường nhỏ dẫn vào thôn, trên mặt đường có vũng bùn, có vết bánh xe lừa đi qua. Phùng thị sợ A Lê té nên nắm chặt tay nàng cẩn thận tránh mấy chỗ đóng băng, dịu dàng nói, “Trong nhà bà còn có một thiếu gia.”

“Cậu ấy tên là Tiết Duyên.”

Từ ngã rẽ đi đến trước cửa nhà chừng ba bốn trăm bước, Phùng thị nói sơ qua về tình hình trong nhà, A Lê chăm chú lắng nghe, cuối cùng cũng hiểu.

Kỳ thật mọi chuyện cũng đơn giản, chỉ là gia đình giàu có gặp biến cố lớn, bất hạnh lưu lạc đến tận đây mà thôi.

Hiện giờ Yến triều đã là nỏ mạnh hết đà, Quốc quân ngu ngốc, phía Tây xảy ra chiến tranh mấy năm liên tiếp, thỉnh thoảng có thành trì bị công phá, có vài người gia tài bạc triệu trôi dạt khắp nơi, chuyện như vậy không hề hiếm thấy. A Lê vốn cho rằng, nhà họ Tiết có lẽ là một trong số đó.

Phùng thị thở dài nói, “Chắc con cũng hiểu đạo lý cây đổ bầy khỉ tan, nhà họ Tiết vốn là một gia tộc lớn, sụp đổ rồi thì vận số cũng tiêu tan. Bà vốn tôi tớ của đại phòng trong nhà, từng làm vú nuôi của lão gia, cũng nhìn thiếu gia lớn lên, sau này lão gia ra tù mất vì bệnh, phu nhân treo cổ tự sát, gia nô náo loạn bỏ trốn, thiếu gia cũng không có người chăm sóc, bà không đành lòng nhìn cậu ấy buông xuôi như thế, nên đã dẫn cậu ấy trở về quê nhà huyện Lũng của chồng bà.”

Nghe bà nói như vậy, lòng A Lê thoáng qua vài suy nghĩ, nàng đã mơ hồ đoán được mục đích Phùng thị mua nàng.

“Tiết Duyên vừa bướng bỉnh lại vừa cứng đầu, từ nhỏ đã vậy, mà sau khi xảy ra chuyện kia lại càng khó bảo hơn. Cậu ấy vốn không muốn về đây với bà, bà quỳ xuống cầu xin cậu ấy nên cậu ấy mới bằng lòng. Nhưng mà bà đã già rồi, Tiết Duyên quyết tâm không chịu học hành tử tế, bà không khuyên nổi cậu ấy, cũng chẳng ngăn được. Năm nay cậu ấy mới mười bảy còn bà đã sáu mươi, bà chỉ lo đến một ngày bà không còn nữa, trên đời này cũng chỉ còn lại mình cậu ấy, cậu ấy sẽ bước vào con đường lầm lỗi.”

Phùng thị giơ tay lau nước mắt ở khóe mắt, im lặng một lát rồi lại nói, “Bà biết bản tính cậu ấy không xấu, dù trước kia cũng ngang bướng, chơi bời với một đám bạn bè kém cỏi, ra phố uống rượu, đánh nhau với người ta nhưng chưa hề làm chuyện quá sai trái. Về sau lão gia bệnh nặng không uống thuốc được, cậu ấy đã quỳ xuống mớm thuốc cho ông, rồi khi phu nhân tự sát, cậu ấy quỳ gối trước linh đường ba ngày ba đêm… Bà vẫn luôn cảm thấy cậu ấy là một đứa trẻ rất ngoan, chỉ thiếu chút thời gian, mai sau nếu đi đúng đường, sẽ không để người khác phải bận lòng nữa.”

A Lê không biết phải nói gì, nàng cắn môi, rút một chiếc khăn tay đã được giặt sạch ra, an ủi, “A ma đừng khóc, trời lạnh thế này, mắt sẽ bị hỏng vì lạnh mất.”

Phùng thị ngừng chân, nhẹ nhàng ôm nàng vào lòng, “Cũng may, a ma gặp được con.”

A Lê im lặng một hồi lâu mới mở miệng, “Nhưng mà, con có thể làm gì ạ?”

“Đàn ông trước thành gia sau lập nghiệp, một mình cậu ấy buông thả đã quen, nếu có một cô nương có tri thức hiểu lễ nghĩa ở bên chăm sóc, có lẽ cậu ấy sẽ thay đổi. Bà thực sự không nghĩ ra biện pháp nào khác, huống hồ cậu ấy cũng đã đến tuổi thành thân, nhà họ Tiết chỉ còn lại mình cậu ấy, dù cậu ấy có ương bướng ra sao cũng không thể để hương hỏa bị đứt đoạn. Huyện Lũng hoang vu, ở chốn này ngay cả đàn ông cũng đa số là dân thường thì nói chi đến con gái, hơn nữa người dân nơi đây dũng mãnh nhanh nhẹn, tìm không được mấy người hợp ý bà. Mấy hôm trước bà nghe nói bên ngoài đưa mấy cô nương trẻ tuổi đến, bà đi xem thử… Con của mình thì mình thương, người khác chướng mắt Tiết Duyên, bà lại xem như báu vật, tóm lại là con không may đã bị bà để mắt.”

Phùng thị cười, lại nói, “Cũng may, a ma gặp được con.”

A Lê cứng người, ngón tay siết chặt vạt áo. Trên đường đi từ Nam đến Bắc, nàng đã nghĩ rất nhiều lần về kết cục của mình, hoặc là bị bán vào một gia đình khá giả làm nha hoàn, hoặc là vào lầu xanh làm kỹ nữ. Nàng đã giấu một cây trâm bạc trong tay áo, nếu là cái sau thì chết là được. Nhưng không ngờ lại có nhà nông mua nàng làm con dâu.

Đây không phải chuyện xấu, là nàng gặp may.

Phùng thị vuốt tóc A Lê, dịu dàng nói, “Tính cậu ấy ngỗ ngược, có lẽ sau này con phải chịu uất ức, gánh vác nhiều hơn. Nhưng con đừng lo, nếu cậu ấy bắt nạt con, a ma sẽ đứng về phía con, tuyệt đối không thiên vị. Chúng ta đều là người đáng thương, có thể tụ về một chỗ âu cũng là duyên phận, cùng nhau trở thành một gia đình hoàn chỉnh. Sau này a ma sẽ đối xử với con như cháu gái ruột, có được không?”

Lời nói này của bà chân thành khẩn khoản, khiến người ta động lòng. A Lê ngẩng đầu,cổ họng đắng chát, gió thổi mí mắt đỏ bừng.

Nàng mím môi, giơ cánh tay lên dùng ống tay áo lau nước mắt, khẽ gật đầu, “Vâng, a ma.”

***

Nhà họ Tiết rất xa, nằm tận cuối đường, thấp thoáng sau bãi ngân hạnh. Mặc dù vào đông lá cây đã rụng hết, trông hơi tiêu điều, nhưng cũng không khó để nhận ra vào hạ nơi đây xanh um tươi tốt như thế nào.

Mấy nhà bên cạnh đều là nhà tranh vách đất, trông khá thấp bé. Cổng gỗ chưa đóng, mấy con gà con vịt nhàn nhã chạy ra ngoài, dạo bước giữa đường, A Lê bị một con vịt con lông đen vàng cản đường, nàng chưa từng ở gần chim thú đến thế, bây giờ nhìn thấy cặp mắt đen tròn vo kia thì ngẩn ngơ không bước nổi.

Phùng thị đẩy cửa ra, thấy nàng vẫn đứng sững ở đó thì bật cười. Bà xua tay đuổi con vịt ngốc kia đi, kéo A Lê vào trong nhà.

Căn nhà không lớn, chỉ có hai gian phòng kề sát nhau và một chái nhà, nhà bếp nằm cạnh chái nhà trông nho nhỏ, cửa sổ cũng bị hở, dùng mấy khúc gỗ tùy ý đóng lên. Cửa chính của hai căn phòng đều được bịt kín bằng chăn bông để cản gió, trong phòng có một chiếc giường nhỏ, ngoại trừ cái bàn và một số rương tủ thì không còn món đồ nào đáng giá nữa.

Để tiết kiệm củi, lúc ra ngoài Phùng thị không nhóm lửa, giường rất lạnh, trong nhà cũng chẳng ấm áp hơn bên ngoài bao nhiêu.

Bà bưng một ngọn nến ngắn ngủn đến, châm lửa rồi để gọn trên bàn, ngọn lửa bùng lên, chỉ chiếu sáng một vùng nhỏ xung quanh. Phùng thị thấy A Lê đứng ngây ngốc ở bên cạnh thì trách cứ, kéo nàng ngồi xuống giường, lại cầm chăn trên giường khoác lên vai nàng bảo, “Hôm nay lạnh lắm, con ở đây sưởi ấm một lúc, bà đi nấu thùng nước cho con tắm rửa. Những chuyện khác không vội, mấy việc như nhóm lửa nấu cơm, từ từ a ma sẽ dạy con sau.”

A Lê cúi đầu nhìn cái chăn màu tím, mặc dù hơi cũ nhưng sạch sẽ gọn gàng, nàng khoác hờ trên người, sợ chăn bị bụi đất trên người làm bẩn, lại nén e sợ nở nụ cười nói cám ơn.

Lúc A Lê cười, bên má có hai lúm đồng tiền rất sâu, trông vừa thanh tú lại vừa lanh lợi.

Phùng thị vui vẻ, giơ tay xoa vành tai của nàng, an ủi vài câu rồi mới ra ngoài.

Không lâu sau, mùi khói của lá ngô bị đốt ùa đến, giường cũng dần ấm lên. A Lê nhìn chằm chằm chậu lan quân tử héo rũ ở góc tường một lúc lâu, tuy chẳng nói gì nhưng trong lòng lại nghĩ… 

Mình cứ thế đến đây, liệu Tiết Duyên có vui không?

Hết chương 1.